خرید انواع رله تحت شبکه

مدار اسنابر جلوی جرقه روی کنتاکت ها و ریست شدن تجهیزات را در تابلو برق می گیرد. در این مقاله کار اسنابر RC، محل نصب آن، مقایسه با دیود و وریستور و انتخاب کلاس B و C را می بینید.

اگر در تابلو برقی کار کرده باشید که با هر قطع شدن کنتاکتور، یک دستگاه الکترونیکی ریست می شود یا روی کنتاکت رله جرقه می بینید، با اثر ولتاژ برگشتی بوبین آشنا هستید. مدار اسنابر قطعه ای کوچک و ارزان است که همین مشکل را در منشا آن مهار می کند. در این مقاله توضیح می دهیم مدار اسنابر چیست، چطور کار می کند، کجا نصب می شود و چه فرقی با دیود و وریستور دارد.

در پایان هم می بینید که با اسکریپت های NRCHUB چطور می توانید تعداد قطع و وصل رله ها را بشمارید و زمان سرویس کنتاکتور ها را از قبل بدانید.

چرا قطع شدن یک بوبین مشکل ساز است؟

بوبین کنتاکتور، شیر برقی، موتور و ترانس همه بار سلفی هستند. وقتی جریان از یک سیم پیچ می گذرد، انرژی در میدان مغناطیسی آن ذخیره می شود. لحظه ای که کنتاکت رله باز می شود، این انرژی باید جایی برود. سیم پیچ در برابر قطع ناگهانی جریان مقاومت می کند و یک ولتاژ برگشتی بالا و کوتاه می سازد که می تواند چند برابر ولتاژ تغذیه باشد.

این ولتاژ برگشتی بوبین سه اثر مستقیم دارد:

• جرقه روی کنتاکت. بین دو تیغه کنتاکت قوس الکتریکی می زند، سطح کنتاکت می سوزد و عمر رله کم می شود. در موارد شدید تیغه ها به هم جوش می خورند.
• نویز در تابلو. تغییر سریع ولتاژ از طریق سیم ها و هوا به مدار های الکترونیکی کنار آن می رسد.
• رفتار عجیب تجهیزات. ریست شدن ماژول ها و PLC، قطع لحظه ای شبکه و خوانده شدن ورودی های اشتباه از همین نویز است.

در تابلو هایی که فقط کلید و کنتاکتور دارند، این اثر کمتر به چشم می آید. اما در تابلویی که ماژول رله تحت شبکه، مودم یا PLC کنار کنتاکتور ها نصب شده، اثرش زود دیده می شود.

نشانه هایی که می گویند تابلو به اسنابر نیاز دارد

نویز ناشی از بوبین معمولا خودش را با علامت های مشخصی نشان می دهد. اگر یکی از این موارد را در تابلو می بینید، احتمال زیادی دارد که مشکل از قطع شدن بوبین ها باشد:

• با قطع شدن یک کنتاکتور خاص، ماژول رله یا PLC کنار آن ریست می شود.
• ارتباط شبکه دستگاه ها درست در لحظه کار کنتاکتور ها برای چند ثانیه قطع می شود.
• ورودی های دیجیتال گاهی تغییر وضعیت نشان می دهند، در حالی که کلید یا سنسور تکان نخورده است.
• روی کنتاکت رله هایی که بوبین کنتاکتور را فرمان می دهند، رد سوختگی یا سیاهی دیده می شود.
• رله ها زودتر از انتظار خراب می شوند یا گاهی در حالت وصل گیر می کنند.

بهترین راه تشخیص این است که رفتار را با کار کنتاکتور ها مقایسه کنید. اگر مشکل فقط هم زمان با قطع یک بوبین رخ می دهد، نصب مدار اسنابر روی همان بوبین اولین و ارزان ترین قدم است. اگر هنوز با فرمان دادن به کنتاکتور با ماژول شبکه آشنا نیستید، مقاله کنترل تجهیزات برقی به وسیله برد رله شبکه را ببینید.

مدار اسنابر چیست و چطور کار می کند؟

رایج ترین مدار اسنابر برای تابلو برق، یک مقاومت و یک خازن سری است که به آن اسنابر RC هم می گویند. این مجموعه موازی با بوبین یا کنتاکت بسته می شود. لحظه قطع، خازن انرژی برگشتی را جذب می کند و نمی گذارد ولتاژ ناگهان بالا برود. مقاومت هم جریان خازن را محدود می کند و نوسان را آرام می کند.

نتیجه این است که انرژی بوبین به جای اینکه به شکل جرقه و نویز آزاد شود، داخل اسنابر به گرمای بسیار کمی تبدیل می شود. کنتاکت رله بدون قوس باز می شود و تجهیزات اطراف هم آرام کار می کنند. به همین دلیل در بازار به آن نویز گیر هم می گویند.

اسنابر کنتاکتور را کجا نصب کنیم؟

دو جای رایج برای نصب مدار اسنابر وجود دارد. موازی با بوبین، یا موازی با کنتاکتی که بوبین را قطع و وصل می کند. در بیشتر تابلو ها جای اول بهتر است.

موازی با بوبین، روش پیشنهادی

اسنابر را مستقیم روی ترمینال های A1 و A2 کنتاکتور ببندید. ولتاژ برگشتی همان جایی که ساخته می شود مهار می شود و به سیم کشی تابلو نمی رسد. هر چه اسنابر به بوبین نزدیک تر باشد، نتیجه بهتر است.

موازی با کنتاکت، با احتیاط

اگر دسترسی به بوبین ممکن نیست، می توانید اسنابر را دو سر کنتاکت رله ببندید. اما در این حالت وقتی کنتاکت باز است، یک جریان کم از مسیر خازن عبور می کند. این جریان برای بوبین کنتاکتور معمولا مشکلی نیست، ولی بار های خیلی کم مصرف مثل لامپ های LED یا رله های کوچک ممکن است کم نور روشن بمانند یا کامل قطع نشوند.

اسنابر RC، دیود یا وریستور؟

برای مهار ولتاژ برگشتی بوبین سه روش رایج وجود دارد. هر کدام جای خودش را دارد و انتخاب به نوع ولتاژ بوبین بستگی دارد.

در تابلو های معمولی که بوبین کنتاکتور ها با برق ۲۲۰ ولت متناوب کار می کند، اسنابر RC انتخاب رایج است. گاهی هم برای حفاظت بیشتر یک وریستور در کنار آن قرار می گیرد.

اسنابر کلاس B و C ریباکس ۹۸

ریباکس ۹۸ دو مدل مدار اسنابر نویز گیر برای تابلو برق دارد. هر دو از یک مقاومت و یک خازن ساخته شده اند و تفاوتشان در مقدار خازن است.

• اسنابر نویز گیر کلاس B خازن کوچک تری دارد و برای بوبین ها و بار های سلفی کوچک تر مناسب است.
• اسنابر نویز گیر کلاس C خازن بزرگ تری دارد و انرژی بیشتری جذب می کند. برای بوبین های بزرگ تر مناسب تر است.

مقدار دقیق مقاومت و خازن هر مدل در صفحه محصول آمده است. اگر بین دو مدل مردد هستید، مشخصات بوبین را برای ما بفرستید. همه مدل ها را هم در دسته اسنابر می بینید.

شمارش قطع و وصل و زمان سرویس با NRCHUB

اسنابر عمر کنتاکت ها را بیشتر می کند، اما هیچ کنتاکتی همیشگی نیست. اگر رله های تابلو را با ماژول های NRC فرمان می دهید، نرم افزار کنترل رله تحت شبکه NRCHUB می تواند تعداد قطع و وصل هر رله را بشمارد و زمان سرویس را به شما یادآوری کند. این سناریو در اسکریپت های NRCHUB با نمودار بلوکی و بدون کدنویسی ساخته می شود.

• شمارش قطع و وصل. بلوک وضعیت رله به بلوک شمارنده وصل می شود و هر بار وصل شدن رله یک عدد به شمارش اضافه می کند.
• هشدار زمان سرویس. بلوک مقایسه شمارش را با آستانه ای که خودتان تعیین کرده اید مقایسه می کند و در صورت عبور، اعلان روی صفحه نشان می دهد.
• ثبت قطع ارتباط. بلوک اتصال دستگاه همراه با بلوک لبه پایین رونده، هر بار قطع شدن ارتباط ماژول را در گزارش ثبت می کند. اگر این قطعی ها با کار کنتاکتور ها هم زمان باشد، نشانه نویز در تابلو است.

سوالات متداول

آیا برای هر کنتاکتور یک اسنابر لازم است؟

برای کنتاکتور هایی که با رله یا ماژول الکترونیکی فرمان می گیرند و کنار تجهیزات حساس نصب شده اند، بله. برای هر بوبین یک اسنابر جداگانه و نزدیک به همان بوبین ببندید.

اسنابر را روی ترمینال ماژول رله ببندم یا روی کنتاکتور؟

روی ترمینال های A1 و A2 کنتاکتور. هر چه به منبع ولتاژ برگشتی نزدیک تر باشد، نویز کمتری به بقیه تابلو می رسد.

آیا اسنابر جای فیلتر برق را می گیرد؟

نه. اسنابر نویز ناشی از قطع بوبین را مهار می کند. اگر برق ورودی تابلو نوسان یا نویز دارد، به فیلتر یا منبع تغذیه مناسب هم نیاز دارید.

جمع بندی

مدار اسنابر یک قطعه کوچک است که جلوی ولتاژ برگشتی بوبین را می گیرد. با نصب آن روی بوبین کنتاکتور، جرقه روی کنتاکت ها کم می شود، نویز تابلو پایین می آید و ماژول ها و تجهیزات شبکه بی دلیل ریست نمی شوند. برای بوبین های کوچک تر کلاس B و برای بوبین های بزرگ تر کلاس C را انتخاب کنید و اگر می خواهید زمان سرویس کنتاکتور ها را هم بدانید، شمارش قطع و وصل را در اسکریپت های NRCHUB راه بیندازید.